عید فطر، آخرین فراخوان آمرزش!

 

 

 

---

یک ماه عبادت و طاعت ، با تمام کاستی ها و کم گذاشتن هایمان تمام شد. خوشا به حال آنانی که می دانند یا حداقل امید دارند که طاعاتشان مقبول و گناهانشان مورد بخشش واقع شده است. و بدا به حال آنانی که این ماه را همچون ماههای دیگر،  بی ثمر و بی پاداش گذرانده باشند و عید برای آنان جز چند روز تعطیلی مفهوم دیگری نداشته و برای این روز  نیز جز بطالت و گناه برنامه ای نداشته باشند.

---

امیرالمومنین (علیه السلام) در یکی از خطبه هایشان جایگاه افراد را در روز عید فطر مشخص می کنند: "خطب امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه السلام یوم الفطر فقال: ایها الناس! ان یومکم هذا یوم یثاب فیه المحسنون و یخسر فیه المبطلون و هو اشبه بیوم قیامکم، فاذکروا بخروجکم من منازلکم الی مصلاکم خروجکم من الاجداث الی ربکم و اذکروا بوقوفکم فی مصلاکم و وقوفکم بین یدی ربکم، و اذکروا برجوعکم الی منازلکم، رجوعکم الی منازلکم فی الجنه.عباد الله! ان ادنی ما للصائمین و الصائمات ان ینادیهم ملک فی آخر یوم من شهر رمضان، ابشروا عباد الله فقد غفر لکم ما سلف من ذنوبکم فانظروا کیف تکونون فیما تستانفون"(1) ؛ ای مردم! این روز شما روزی است که نیکوکاران در آن پاداش می گیرند و زیانکاران و تبهکاران در آن مأیوس و نا امید می گردند و این روز ، شباهتی زیاد به روز قیامتتان دارد، پس با خارج شدن از منازل و رهسپار جایگاه نماز عید شدن به یاد آورید خروجتان از قبرها و رفتنتان را به سوی پروردگار، و با ایستادن در جایگاه نماز به یاد آورید ایستادن در برابر پروردگارتان را و با بازگشت به سوی منازل خود، متذکر شوید بازگشتتان را به سوی منازلتان در بهشت برین، ای بندگان خدا، کمترین چیزی که به زنان و مردان روزه دار داده می شود این است که فرشته ای در آخرین روز ماه رمضان به آنان ندا می دهد و می گوید: «هان! بشارتتان باد، ای بندگان خدا که گناهان گذشته تان آمرزیده شد، پس به فکر آینده خویش باشید که چگونه بقیه ایام را بگذرانید.»

«هان! بشارتتان باد، ای بندگان خدا که گناهان گذشته تان آمرزیده شد، پس به فکر آینده خویش باشید که چگونه بقیه ایام را بگذرانید.»

در جایی دیگر می فرمایند: "إنَّما هُوَ عِیدٌ لِمَن قَبِلَ اللَّهُ صِیامَهُ و شَكَرَ قِیامَهُ"(2) ؛ امروز تنها ،عید كسی است كه خداوند روزه‏اش را پذیرفته و شب زنده‏داری‏اش را سپاس گزارده است.

لذا چون عید در لغت از ماده "عود" به معنی بازگشت گرفته شده است(3) و "فطرت" نیز واژه‌ای عربی بر وزن فِعْلَة از ریشه (ف ط ر) و به معانی «آفرینش بدون سابقه و ایجاد اوّلیه» است.(4) بنابراین عید فطر به معنای بازگشت به آفرینش نخستین است.

بنابر آنچه در روایات آمد و بر اساس این معنای لغوی می توان فهمید کسانی به این آفرینش نخستین دست می یابند که عباداتشان در این ایام مبارک مورد قبول واقع شود.

 

آداب عید فطر در روایات

1) پرداخت زکات فطره امام صادق (علیه السلام) فرمود: «ان من تمام الصوم اعطاء الزكاة یعنى الفطرة كما ان الصلوة على النبى(صلى الله علیه و آله) من تمام الصلوة"(5)؛ تكمیل روزه به پرداخت زكات یعنى فطره است، همچنان كه صلوات بر پیامبر(صلى الله علیه و آله) كمال نماز است. امام على (علیه السلام) فرمود: "مَن أدّى‏ زكاةَ الفِطرَةِ تَمَّمَ اللَّهُ لَهُ بها ما نَقَصَ مِن زكاةِ مالِهِ "؛ هر كه زكات فطره را بدهد، خداوند به سبب آن، زكاتى را كه از مالش كم شده است جبران كند.(6)

2) گفتن تکبیر "كانَ صلى الله علیه وآله یَخرُجُ فی العیدَینِ رافِعاً صَوتَهُ بِالتَّهلیلِ والتَّكبیرِ "(7) رسول خدا صلى الله علیه و آله در روزهاى عید فطر و قربان از خانه بیرون مى‏آمد و با صداى بلند "لا اله الا اللَّه" و "اللَّه اكبر" مى‏گفت.

هر كس شب عید (فطر و قربان) و شب نیمه شعبان را إحیا كند ، در آن روزى كه دلها مى‏میرند، دل او نمیرد

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: "زَیِّنوا أعیادَكُم ‏بِالتَّكبیرِ "(8) عیدهاى خود را با (گفتن) اللَّه اكبر ، آذین بندید.

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله): " زَیِّنوا العیدَینِ بِالتَّهلیلِ والتَّكبیرِ والتَّحمیدِ والتَّقدیسِ"(9) ؛ عید فطر و قربان را با جملات «لا اله الا اللَّه» و «اللَّه اكبر» و «الحمدللَّه و «سبحان اللَّه» ، آذین بخشید .

3) احیا شب عید فطر پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله): " مَن أحیا لَیلةَ العِیدِ ولَیلةَ النِّصفِ مِن‏شَعبانَ ، لَم یَمُتْ قَلبُهُ یَومَ تَموتُ القُلوبُ" . (10)

هر كس شب عید (فطر و قربان) و شب نیمه شعبان را إحیا كند ، در آن روزى كه دلها مى‏میرند، دل او نمیرد .

امام رضا (علیه السلام): "كانَ أمیرُالمومنینَ علیه السلام لایَنامُ ثلاثَ لیالٍ : لَیلةَ ثلاثٍ وعِشرِینَ مِن شَهرِ رَمَضانَ ،ولَیلةَ الفِطرِ ، ولَیلةَ النِّصفِ مِن شَعبانَ ، وفیها تُقسَمُ الأرزاقُ والآجالُ وما یَكونُ فی السَّنَةِ". (11) امیرالمومنین(علیه السلام) سه شب را نمى‏خوابید: شب بیست و سوم ماه رمضان، شب عید فطر و شب نیمه ماه شعبان؛ در این شبها ، روزی ها تقسیم و مدّت عمر و هر آنچه در آن سال رخ خواهد داد، تعیین مى‏شود. اگر هنوز فکر می کنیم که نتوانستیم از این ایام مبارک استفاده کنیم باز هم اندک زمانی برای جبران، وقت داریم، احیا شب عید فطر بهترین فرصت برای جبران قصوراتمان است با این امید که خداوند منان از گناهانمان بگذرد و این عید، عید ما هم باشد.

 

پی نوشت ها: 1ـ محمدی ری شهری، میزان الحکمه،ج 7،ص132و 131. 2ـ نهج البلاغه، حكمت ۴۲۸ . 3ـ تفسیر نمونه،ج5، ص131. 4ـ مجمع البحرین، ج 3، ص 438. 5ـ وسائل الشیعه،ج6،ص221. 6ـ همان، ج6 ،ص220. 7ـ کنزالعمال، 18101. 8ـ همان، 24094. 9ـ همان، 24095. 10ـ ثواب الاعمال،ج 1 ،ص102. 11ـ بحارالانوار ،ج97 ،ص 88 .

تصاویر مذهبی

امین وحی

امین وحى احمد را خبر داد

 سراپاى نبى شد، زین خبر شاد

 كه از الطاف خود خلاق علاّم

 نهاده این حسن رو، را حسن نام

 پیمبر شد همان دم شادمانه

 به سوى خانه ى زهرا روانه

 فضاى خانه ى زهراى اطهر

 ز یمن مقدم او شد معطر

 

گرفت از فاطمه خوشحال و خرسند

 عزیز جان خود، فرزند دلبند

 دلش خرم، لبش چون غنچه خندان

 به روى آن گل شیرین‏تر از جان

 به روى دست احمد آیت طور

 تجلى در تجلى، نور در نور

 

دو چشم دلربایش در تكلم

 لب شیرین ادایش در تبسم

 خدا را، بود بس شیرین‏تر از قند

 به روى مصطفى مى ‏زد چو لبخند

 تبسم زد حسن )ع( بر روى احمد

 گلش از گل شكوفا شد محمد(ص)

 به صاعد نیز از این فرخنده میلاد

 نوید صحت و خط شفا داد

پیامک ولادت امام حسن

 

رمضان آمد و دارم خبرى بهتر از این                          مژده اى دیگر و لطف دگرى بهتر از این

رمضان، اى كه دهى مژده میلاد حسن                     به خدا نیست به عالم خبرى بهتر از این

 

رمضان معطر شده است از عطر خوش‌ بوی یاسمن اهل بیت علیهم السلام، از حُسن «حسن» که گام بر گستره زمین نهاده و جهانی را منور ساخته است.

آری! در نیمه رمضان، نور حق جلوه کرده است و دومین امام نور، پای بر زمین نهاده و آن را متبرک کرده است.

 

ماه ما در نیمه ماه خدا پیدا شده                             بنگرش ماه خدا روشن ز ماه ما شده

گشته در این ماه یك ماه مبارك تابناك                       زین سبب ماه مبارك ماه بى همتا شده

سبط اكبر ، سرور جمع جوانان بهشت                      كز ازل فرمان فرماندارى اش امضا شده

 

میلاد خجسته و شکوهمند امام برگزیده، زینت عرش الهى، فرزند جمیل پیامبر،

حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام بر همگان تهنیت باد.

 

بیار مژده که نور خدا درخشان شد

زمان شادی و جشن فرشته خویان شد

دمید نور ولایت ز آسمان کمال

بهار حُسن پدید آمد و گلستان شد

پیامک ولادت امام حسن

 

نوری ز حریم مرتضی آمده است                  با حلم و وقار مصطفی آمده است

فرمان اجابت دعا در این ماه                        از یمن قدوم مجتبی آمده است

 

ای روی ماه منظر تو، نوبهار حُسن، و خال و خط تو مرکز لطف و مدار حُسن، خوش آمدی.

 

خنده ای زیبا به لبهای امیرالمۆمنین                         کس ندیده حیدر کرار خندد اینچنین

می وزد بوی گل یاس از حریم فاطمه                        السلام ای سید ما یا مُعزّالمۆمنین

 

امشب ستاره‏ها جشن ساده علی و فاطمه علیهماالسلام را چراغانی می‏کنند.

امشب گلدان آغوش فاطمه، سرشار از عطر این گلِ آسمانی خواهد شد.

با شادمانی پیامبر ‏ و علی ، زهرا علیهم السلام و جمیع ملایک آستان کبرایی حضرت حق (جلّ جلاله) همراه می‏شویم و عاشقانه می‏گوییم:

اَلْسلامُ عَلیکَ یَا اَبا مُحمّد یا حَسنَ بنَ عَلی، اَیُّها الْمُجْتبی!

مولاجان، ابا محمد، حسن بن علی علیه‏السلام ، ولادتت مبارک!

***

آمد آن نوزاد سِبْطِ مصطفی                                قلب زهرا پر شد از مهر و صفا

حدیث روز

امام حسن مجتبی علیه السلام:

همانا محبّت ما (اهل بیت) سبب ریزش گناهان مى شود، همان طورى كه وزش باد، برگ درختان را مى ریزد.

(بحارالانوار، 44/ 23)

پیامک ولادت امام حسن

 

امشب ای دل، شب مستانگی جان و تن است

قفل افطار دلم دست امام حسن است

امشب آرامش من ذكر حسن باشد و بس

ایها الناس بدانید حسن عشقِ من است

 

 

امام مجتبی علیه السلام، سید نجیبان است و به یمن این میلاد، شیعیان علی علیه السلام از شادی در قالب تن نمی ‌‌‌گنجند و شادی ‌نوشان کوثر محبت اویند.

 

در نیمه‌ی ماه رمضان ماه برآمد                    سالار كریمان جهان از سفر آمد

افطار كنید از رطبِ ذكرِ حسن جان               چون بر علی و فاطمه زیبا پسر آمد

 

آن صفت کریمانه را که در اسما و صفات ذات الهی شنیده‏ای، در ظهور وجود مبارک حسن علیه ‏السلام ببین!

او که تمام زندگی ‏اش را چندین بار به نیازمندان بخشید و سفره‏های همدردی و کرامتش همواره گشوده بود.

از بزرگواری کریم اهل بیت علیه‏السلام به دور است که هنگام نیاز و حاجت کسی، کرامت خویش بپوشاند و در انعام و اکرام به او بخل ورزد.

پس دست التماس ما و دامان کریمانه او!

 

در جود و کرم، دست خدا هست حسن                    دست همه را وقت عطا بست حسن

نــومــیـــد نـــگـــردد کـسـی از درگـــه او                     زیـرا کـه کـریم اهل بیت است حسن

حدیث روز

 

امام حسن مجتبی علیه السلام:

الْكَریمُ هُوَ التَّبَرُّعُ قَبْلَ السُّۆالِ.

کریم، كسى است كه به نیازمندان پیش از اظهار نیازشان، كمك نماید.

(إحقاق الحقّ، 11/ 20)

آقای جوانان بهشت

 

در ساحل زیبای دو دریاست ظهورت                         ای هر دو جهان مست تو و ساغر نورت

افطارِ علی بوسه ‌ای از جام دو چشمت                    کوثر سر ذوق آمده از مستی و شورت

با پای پیاده نرو ای قبله! تو بنشین                          تا کعبه سراسیمه بیاید به حضورت

 در کوچه، دلِ مرده‌ی من منتظر توست                     تا زنده شود رقص کنان، وقت عبورت

از دست تو نان داشت عجب عطر عجیبی                 این شعله‌ی عشق است مگر زیر تنورت

 

چون لوح و قلم مستم و صد بار نوشتم:

دیوانه آقای جوانان بهشتم

 

دیدند جوان گشته و باز آمده حیدر                           از میمنه تا میسره مبهوت تو لشکر

 توفانی و چون برگ در اطراف مسیرت                       از اهل جمل ریخته بر روی زمین سر

 یک سوی تو ماه آمده یک سوی تو خورشید             به به! به شکوهت وسط این دو برادر

از آخرِ صف سر زده تیغ تو به اول                              از اول صف کشته نگاه تو به آخر

راضی است علی پس همه اعمال دو عالم                با ضربت یوم الجملت گشته برابر

 

 

این نیزه هم از برکت دست تو کریم است          

در طعنه‌ی آن هر دل بی عشق سهیم است

 

اینگونه اگر مست ترین مست جهانم                        شور حسن ابن علی افتاده به جانم

جا نیست بنوشم، به سرم باده بریزید                      تا غرق شراب، آیه‌ ی تطهیر بخوانم

در مأذنه ‌ی میکده افزوده ‌ای امشب             یک «اشهد اَنّ الحسن» ی هم به اذانم

افتادم از آن رویِ پر از نور به سجده                          بند آمد از آن زلفِ پر از تاب زبانم

خوب است پدر! با تو یتیمی، اگر امشب                    با دست کریمت بدهی لقمه‌ ی نانم

 

 

ای ساقی افلاک که خاکی است مزارش

ای صاحب صحنی که شراب است غبارش

 

ای گوهر ظاهر شده از قلب دو دریا                           شاهین نشسته به سر شانه ‌ی طاها

ای شیر که جنگاوریت رفته به حیدر                         ای ماه که نازک دلیت رفته به زهرا

ای نیمه‌ ی گمگشته ماه رمضان‌ ها                         در روشنی ماه تمامت شده پیدا

از روز ازل نور تو در عرش خدا بود                             تا سیر بیایند ملائک به تماشا

آیینه‌ی ذاتی تو و معبود صفاتی                               گشتند به دور قد و بالای تو اسما

 

سلطان کرم نیست مگر نام تو ، آخر

در کوچه فقیری است؛ کجا پس بزند در

لبان فاطمه خندان

 

یگانه ای و نداری شبیه و مانندی

که بی بدیل ترین جلوه خداوندی

معطل اند هزاران فرشته کاسه به دست

عسل بیاوری از آن لبی که می خندی

به قصد کشتن شاعر شدند هم پیمان

دوچشم مست تو با ابروان پیوندی!

تمام عرش خدا در طواف گهواره

نگاه خیره ی زهرا به طفل دلبندی

به نیمه رمضان و میان صوت اذان ...

رطب رسیده به دستان آرزومندی

نمی شناخت رسول خدا سر ازپایش

نمی رسید به آن  لحظه ی خوشایندی

نوشته اند تو را از بهشت آوردند

نوشته اند ز عطری که می پراکندی

لبان فاطمه خندان و چشم مولا اشک

نوشته اند تو مولود اشک و لبخندی

برای خیل غلامان چه خوب مولایی!

برای حیدر و زهرا چه ناز فرزندی!

گدا که فرق ندارد تو سفره ات پهن است

درِ امید به روی کسی نمی بندی